Het aantal meldingen van euthanasie is met 8% gestegen, maar slechts een zeer klein aantal meldingen is als onzorgvuldig beoordeeld. Dat blijkt uit het jaarverslag over 2017 van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie, dat op 17 mei 2018 verscheen. Dat slechts 0,2% van de meldingen als onzorgvuldig is beoordeeld, laat volgens de KNMG zien dat artsen de euthanasiewet zorgvuldig uitvoeren. KNMG-voorzitter René Héman is echter bezorgd over het feit dat artsen steeds zwaarder belast worden en maakt zich zorgen over de langere doorlooptijd van de meldingen. Artsen verkeren hierdoor langer in onzekerheid.
In 2017 steeg het aantal meldingen van euthanasie met 8% van 6.091 naar 6.585. Uit de evaluatie van de euthanasiewet blijkt dat burgers euthanasie soms als een recht opeisen. Héman: ‘Ik maak me zorgen over de kloof tussen de verwachtingen van burgers en dat wat artsen kunnen doen. Het is belangrijk om burgers te informeren over het feit dat euthanasie één van de mogelijkheden rond het levenseinde is. Ook zonder euthanasie kan een levenseinde waardig zijn.’
De Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE’s) kwamen in 2017 in twaalf gevallen tot het oordeel dat de arts niet aan alle zorgvuldigheidseisen heeft voldaan. Uit dit lage aantal concludeert de KNMG dat artsen de eisen van de euthanasiewet goed volgen en die professioneel uitvoeren.
Voor artsen is het belangrijk dat zij tijdig de oordeelsbrief van de RTE krijgen, zodat zij niet te lang in onzekerheid verkeren. De wettelijke termijn hiervoor is zes weken. In 2017 nam de afdoeningstermijn van de RTE echter toe van 37 naar 52 dagen. De KNMG is bezorgd over deze ontwikkeling en hoopt dat de RTE’s erin slagen de afdoeningstermijn terug te brengen naar de wettelijke termijn van 42 dagen. De aangekondigde vereenvoudiging van de niet-vragen oproepende oordelen kan hierbij behulpzaam zijn.
In 2017 is het aantal meldingen van euthanasie dat is uitgevoerd door de Levenseindekliniek (SLK) gestegen van 487 naar 751. Dit is een stijging van 54%. Inmiddels wordt ruim 10% van het aantal meldingen van euthanasie uitgevoerd door de SLK. De KNMG is van mening dat het de voorkeur verdient dat euthanasie plaatsvindt binnen een bestaande behandelrelatie. Dan is er meestal al een langer bestaande (vertrouwens)relatie tussen arts en patiënt. Ook kan de arts dan zelf mogelijke alternatieven zoals palliatieve zorg aanbieden en nazorg geven als euthanasie niet mogelijk blijkt. De KNMG ziet daarom graag dat nader onderzoek wordt gedaan naar de stijging van het aantal meldingen door de SLK.
Het aantal meldingen van euthanasie bij patiënten met een psychiatrische aandoening steeg van 60 in 2016, naar 83 in 2017. Daarvan werden 65 uitgevoerd door artsen van de SLK, blijkt uit het SLK-jaarverslag. Bij euthanasie bij patiënten met een psychiatrische aandoening wordt van artsen grote behoedzaamheid verwacht. Het beoordelen van de weloverwogenheid van het verzoek en de uitzichtloosheid van het lijden kunnen in deze situaties namelijk buitengewoon complex zijn. Om die reden hecht de KNMG, samen met de NVvP, aan een extra consultatie door een onafhankelijk psychiater voorafgaand aan de consultatie door de onafhankelijke SCEN-arts. Publicatie van de herziene Richtlijn van de NVVP over omgaan met het verzoek om hulp bij zelfdoding door patiënten met een psychiatrische stoornis wordt medio 2018 verwacht.
Euthanasie bij patiënten met gevorderde dementie komt alleen in zeer uitzonderlijke situaties voor. In 2017 werd drie keer euthanasie uitgevoerd op basis van een schriftelijke wilsverklaring bij een patiënt met gevorderde dementie. Uit de evaluatie van de euthanasiewet blijkt dat burgers soms geen realistische verwachtingen hebben van een schriftelijk euthanasieverzoek. Dit leidt in de praktijk regelmatig tot spanningen tussen artsen en naasten van de patiënt. Om misverstanden en onjuiste verwachtingen te voorkomen is het essentieel dat goede voorlichting plaatsvindt over de waarde van een schriftelijk euthanasieverzoek in situaties van gevorderde dementie. De KNMG is in 2018 gestart met een project waarin een visie wordt ontwikkeld over euthanasie in de verschillende fasen van dementie.
Ben je arts en wil je reageren op dit artikel, stuur dan een mail naar communicatie@fed.knmg.nl
Geef uw reactie