Ruim de helft van de artsen werkt buiten het ziekenhuis, extramuraal. Zij zijn belangrijk voor de volksgezondheid, zorg en arbeidsparticipatie in Nederland. Ook maken zij de beweging mogelijk naar meer preventie, zorg in de thuissituatie en het terugdringen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen. Binnen vrijwel alle extramurale specialismen zijn nu al tekorten aan artsen. Als er niets verandert, nemen deze tekorten de komende jaren verder toe.
Met de Actieplannen Meer Extramurale Artsen werkten alle kernspelers uit het extramurale veld samen aan een gerichte aanpak van deze tekorten. In opdracht van de NFU/UMCNL en de KNMG analyseerde een werkgroep van achttien organisaties en verenigingen het volledige opleidingscontinuüm: van de toelatingsselectie voor de studie geneeskunde tot het opleiden en werken als geneeskundig specialist. Daaruit kwamen acht vraagstukken naar voren waarvoor actieplannen zijn ontwikkeld.
In mei 2026 verscheen het Eindrapport. Er ligt nu een gedeeld beeld van de knelpunten, met aanbevelingen en afspraken over de borging van de opbrengsten. Zo loopt de aandacht voor extramuraal werken in het geneeskundeonderwijs verder via de Onderwijscommissie Geneeskunde van UMCNL. De aandacht voor basisartsen en hun loopbaanoriëntatie sluit aan bij het traject Opleidingscontinuüm. Andere onderdelen worden opgepakt door beroepsverenigingen, vervolgopleidingen, werkgevers, SBOH, KNMG, UMCNL en betrokken ministeries.
Bij de aanbieding van het eindrapport hebben KNMG en UMCNL de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) gevraagd om de noodzakelijke randvoorwaarden voor duurzame voortgang te helpen borgen. Daarbij gaat het onder meer om voldoende opleidingscapaciteit, structurele ondersteuning van loopbaanoriëntatie en werkervaringsplekken buiten het ziekenhuis, aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden en een toekomstbestendige financiering van de sociaalgeneeskundige vervolgopleidingen.
Menno Reijneveld, voorzitter van MExA: 'Het project is afgerond, maar de opgave niet. De beweging die in gang is gezet, moeten we nu vasthouden en verder brengen in het geneeskundeonderwijs, de basisartsperiode en de vervolgopleidingen.'
Meer informatie per actieplan vind je in het rapport Actieplannen Meer Extramurale Artsen.