Dossier / bijgewerkt: 15 april 2025
Als artsenfederatie streeft de KNMG naar gelijke kansen voor elke Nederlander op een gezond leven. Bestaanszekerheid is een fundamentele voorwaarde voor goede gezondheid. Dit betekent financiële stabiliteit en een veilige, gezonde leefomgeving. Het is van groot belang dat de overheid investeert in preventie en gezondheidsbevordering om de volksgezondheid op lange termijn te verbeteren.
Iedereen in Nederland verdient een eerlijke kans op een zo gezond mogelijk leven. Helaas is gezondheid in Nederland niet gelijk verdeeld. Mensen met een lage sociaaleconomische positie (SEP) leven gemiddeld 8 jaar korter en 23 jaar in minder goede gezondheid dan mensen met een hoge SEP.
Het waarborgen van een stabiele basis voor iedereen in de samenleving is van groot belang om gezondheidsproblemen die verband houden met een lage SEP te voorkomen en de gezondheidskloof te verkleinen.
Mensen met een lage sociaaleconomische status (SES) hebben vaker een slechtere gezondheid. Ze ervaren meer stress door financiële zorgen en armoede, wat kan leiden tot ongezonde leefstijlkeuzes. Daarnaast hebben zij vaak beperkte gezondheidsvaardigheden en/of zijn laaggeletterd. Voor artsen is het belangrijk om hier alert op te zijn en hun informatie hierop aan te passen. Door deze signalen te herkennen en de communicatie hierop aan te passen, kunnen artsen een groot verschil maken. Bekijk bijvoorbeeld de checklist van Pharos om laaggeletterdheid beter te signaleren en passend te communiceren.
Om een gelijke kans voor alle Nederlanders te bereiken moet bestaanszekerheid worden gegarandeerd: een stabiel en voldoende besteedbaar inkomen en de mogelijkheid tot gezond eten, onderwijs en veilig werken en wonen.
In onze politieke lobby pleiten we voor structurele verbetering van de bestaanszekerheid van mensen en het recht hierop wettelijk te borgen. In februari 2023 hebben we samen met meer dan 70 organisaties een dringende oproep gedaan aan de politiek om gezondheidsachterstanden aan te pakken, die vaak het gevolg zijn van het gebrek aan bestaanszekerheid. In januari 2024 presenteerden we, opnieuw met een grote groep partijen van binnen en buiten de zorg, specifieke beleidsmaatregelen aan het nieuwe kabinet voor opname in het regeerakkoord. Zo zetten we gezamenlijk stappen naar een gezonder Nederland.
Deze beleidsmaatregelen, gebaseerd op onderzoek onder 70 partijen, richten zich op de volgende prioriteiten:
KNMG werkt daarnaast ook samen op het onderwerp bestaanszekerheid met VNG, Sociaal Werk Nederland en Divosa.
In december 2022 organiseerde de KNMG een werkconferentie voor bestuurders binnen en buiten de zorg over het aanpakken van gezondheidsproblemen daar waar ze ontstaan. In aanloop vroegen zij verschillende experts hun visie op dit thema met ons te delen. Lees hieronder hun verhalen: