Op 20 januari bespreekt de Eerste Kamer in een technische briefing over onder meer het wijzigingsvoorstel (een zogenaamde novelle) van de Asielnoodmaatregelenwet. Als artsenfederatie zijn we blij met de novelle maar houden we zorgen over de wet zelf, daarom hebben we samen met GGD GHOR Nederland, Artsen zonder Grenzen, de Nederlandse Straatdokters, de Spoedeisende Hulp Artsen en Dokters van de Wereld de leden van de Eerste Kamer een brief gestuurd waarin we onze fundamentele bezwaren toelichten.
De novelle zorgt ervoor dat hulpverleners niet strafbaar zijn wanneer zij mensen zonder rechtmatig verblijf noodzakelijke medische zorg bieden. Dat is voor artsen een belangrijke correctie van de Asielnoodmaatregelenwet. Tegelijk blijven onze fundamentele zorgen bestaan: de strafbaarstelling van ‘illegaal verblijf’ zelf blijft in stand en zet daarmee de toegang tot zorg ernstig onder druk.
Die zorgen zijn niet nieuw. In het eerdere traject in de Tweede Kamer over de Asielnoodmaatregelwet en de bijbehorende novelle hebben wij en onze partners herhaaldelijk aandacht gevraagd voor de gevolgen van deze wet voor zorgverlening en volksgezondheid. Ook toen gaven wij aan dat angst voor straf mensen ervan kan weerhouden om tijdig medische hulp te zoeken.
Iedereen in Nederland heeft recht op medisch noodzakelijke zorg, ongeacht verblijfsstatus. Wij zien nu al dat mensen zonder rechtmatige verblijfsstatus zorg mijden. Zij stellen behandelingen uit, delen minder informatie en komen vaak pas als klachten ernstig zijn verergerd. Dat leidt tot risico’s zoals een verhoging op infectie, verergering van chronische aandoeningen, uitgestelde zwangerschapszorg en toenemende mentale nood. Ook durven mensen mogelijk geen melding meer te doen van geweld, uitbuiting of mensenhandel. Dit raakt niet alleen de individuele patiënt, maar ook de volksgezondheid in brede zin.
Daarnaast blijft de novelle medische noodzakelijke zorg kwalificeren als ‘het deelnemen aan een misdrijf’. Dat is onacceptabel. Het legt een schaduw van strafbaarheid over het werk van artsen en miskent hun wettelijke zorgplicht. Ook na de novelle is strafrechtelijke vervolging van hulpverleners niet volledig uitgesloten, wat leidt tot onzekerheid in de spreekkamer.
Wij roepen de Eerste Kamer op om deze fundamentele bezwaren, die wij samen met onze partners ook al eerder hebben ingebracht bij de Tweede Kamer, zwaar mee te wegen.
Lees onze volledige brief:
Ben je arts en wil je reageren op dit artikel, stuur dan een mail naar communicatie@fed.knmg.nl
Lees meer nieuws