In de afgelopen jaren heeft het Ministerie van VWS de ontwikkelingen rondom Persoonlijke Gezondheidsomgevingen (PGO) aangejaagd. Het Integraal Zorgakkoord (IZA) bevat de doelstelling dat in 2025 alle inwoners die dat willen gebruik kunnen maken van een gebruiksvriendelijk en goed gevuld PGO. Daar werken de IZA-partijen achter de schermen hard aan.
De KNMG staat positief tegenover de ontwikkeling van PGO’s voor patiënten. Patiënten die dat willen, hebben de mogelijkheid overzicht te houden over hun medische en gezondheidsgegevens en op deze wijze meer regie te hebben over hun gezondheid. Ook in het proces van ‘samen beslissen’ over de beste passende behandelopties of zorg, kan een PGO behulpzaam zijn.
Om te komen tot een goed gevuld PGO is echter veelomvattend, complex en maakt deel uit van grote veranderingen in wet- en regelgeving, die ingebed worden in het gehele gezondheidsinformatiestelsel. De KNMG roept op ervoor te waken dat een dergelijke brede invoering van de PGO niet leidt tot een toename van administratieve lasten voor artsen. Voorts roept de KNMG op om bij de inbedding van PGO’s rekening te houden met een aantal belangrijke aandachtspunten:
1. Bewaak de regels rond het medisch beroepsgeheim
De KNMG vindt het belangrijk dat het medisch beroepsgeheim niet wordt ondermijnd door de beschikbaarheid en het gebruik van medische gegevens in een PGO van een patiënt.
- Zorg dat de privacy van derden, bijvoorbeeld familieleden, gewaarborgd is en (medische) informatie van derden in het dossier afgeschermd kan worden van inzage en ophalen in de PGO.
- Zorg dat (medische) informatie die artsen (nog) niet willen delen met de patiënt kan worden afgeschermd van inzage en ophalen in de PGO.
- Neem in de voorlichting aan patiënten over het gebruik van PGO’s expliciet op dat patiënten/ burgers niet verplicht zijn om informatie uit de PGO te delen met derden. En wanneer patiënten en burgers besluiten wel medische gegevens met derden te delen, doen ze er verstandig aan om terughoudend te zijn met het delen. En niet méér gegevens delen dan noodzakelijk is voor het doel. De voorlichting en informatie hierover moet laagdrempelig beschikbaar zijn.
2. Bescherm patiënten tegen het - onder druk - delen van medische gegevens aan derden voor secundair gebruik
- Zorg dat patiënten/burgers voldoende beschermd worden tegen het opvragen van medische gegevens uit een PGO. Bijvoorbeeld door dit te verbieden of te regelen dat dit alleen mag voor bepaalde doelen.
- Onderzoek de mogelijkheid om patiënten een recht te geven om een gegevensverzoek van derden te weigeren met een beroep op het verschoningsrecht van de arts voor ‘geprivilegieerde gegevens’ zoals gezondheidsgegevens. Ook als die gegevens zich niet bij de verschoningsgerechtigde zelf bevinden.
3. Schep helderheid over de aansprakelijkheid van de arts
In de herijkte visie op de PGO wordt o.a. vermeld dat door gegevens te delen met zorgverleners en zij samen modules kunnen gebruiken, voordelen op het gebied van zelf-/samen management, hybride netwerkzorg en gezamenlijke preventie ontstaan.
- Zorg dat het altijd duidelijk is wie de herkomst/bron is van de gegevens in de PGO. Het moet helder zijn voor artsen en patiënten dat artsen géén toegang hebben tot de PGO. Artsen hebben hun eigen informatiesystemen. Als arts en patiënt gezamenlijk een zorgmodule gebruiken gaat dit op basis van heldere afspraken tussen arts en patiënt. Dit staat los van de PGO.