Een bijzondere avond over waarnemen, verbeelden en de meerstemmigheid van ziekte, zorg en behandelen.

Op 8 april organiseerde KNMG District Groot Gelre de avond De kunst van het kijken in Huize Heyendaal in Nijmegen. In een knusse setting werden deelnemers uitgenodigd om stil te staan bij hoe wij als artsen kijken naar ziekte en zorg, en hoe we deze ervaringen een plek geven.

De avond werd verzorgd door Nina Goedegebure, actrice en kunstenares. In eerdere samenwerking met het Amsterdam UMC bracht zij haar boek uit en met onder andere Jur Kocksma en het Radboudumc ontwikkelde zij het project Will you carry me?, waarin centraal staat hoe we ziekte met ons meedragen. Tijdens deze avond ging zij met artsen uit district Groot Gelre in gesprek over wat wij meenemen uit de spreekkamer, maar ook uit ons dagelijks leven. Niet alleen de zichtbare verhalen, maar juist ook de perspectieven en ervaringen die vaak onderbelicht blijven.

Oogarts en dagvoorzitter Niels Crama leidde de avond en sloot deze af met een panelgesprek. Dankzij de sterke wisselwerking tussen beide sprekers verliep de avond dynamisch en betrokken, met ruimte voor ieders inbreng.

De avond startte met een lezing door Nina over hoe je als patiënt, maar ook kunstenares, een verschillende perspectief hebt dan de arts. Ze liet zien hoe consulten verschillend kunnen worden ervaren, en hoe jonge artsen of studenten soms verbaasd reageren op deze verhalen, totdat zij zelf in de spreekkamer staan. Ze liet ons zien wat voor een meerstemmigheid er zit aan deze ervaringen en dat deze perspectieven ook naast elkaar moeten kunnen bestaan. Ze liet ons zien wat het kan betekenen voor iemand om daadwerkelijk te luisteren en het een plekje te geven om je ervaring kwijt te kunnen.

Vervolgens gingen deelnemers zelf aan de slag met een creatieve opdracht: het verbeelden van een persoonlijke ervaring met ziekte of zorg. Door een beeld voor ogen te nemen en dit vorm te geven door middel van woorden of tekenen, was het mogelijk om een eerdere ervaring in een ander perspectief te zien en hier tijd aan te geven. We hebben geleerd dat deze verbeelding zich heel anders uit per persoon. Je kan ziekte en zorg zien als de wandeling die je altijd maakt als je even tot jezelf wil komen, of het zien als een soort zee waar je als arts in een consult als kapitein je patiënten aan boord moet houden, of zelfs het eenvoudig zien als de Lidl-tas die je altijd op tafel zette bij je ouders als voor hen mantelzorg bood.

Door vanuit beeld aan anderen uit te leggen hoe jij iets persoonlijk hebt ervaren, kun je zo jezelf en anderen het gunnen om het eens daadwerkelijk te erkennen en het een plekje te geven. Niet alleen analyseren, maar ook verbeelden en delen: een moment om de kunst van het kijken daadwerkelijk toe te passen.

De avond bracht emotie, verdieping en verbinding, en bood een uniek inkijkje in de ervaringen van collega-artsen. Wij danken Nina Goedegebure en Niels Crama voor hun inspirerende bijdrage, en alle deelnemers voor hun openheid en betrokkenheid.

Met vriendelijke groet, Bestuur KNMG District Groot Gelre